9 Tachwedd 2026
Mae tair meddyginiaeth arloesol sydd â'r potensial i ddiwallu anghenion heb eu diwallu mewn canser yr ysgyfaint, clefyd Huntington a chlefyd Alzheimer wedi cael Pasbortau Arloesi, cyhoeddodd yr Asiantaeth Rheoleiddio Meddyginiaethau a Chynhyrchion Gofal Iechyd (MHRA) heddiw.
Mae hyn yn golygu y gallant gael mynediad at gymorth cydlynol drwy gydol y datblygiad drwy Lwybr Trwyddedu a Mynediad Arloesol (ILAP) y DU. Dyma'r unig lwybr mynediad o'r dechrau i'r diwedd yn y byd lle gall datblygwyr weithio, o gamau cynnar datblygiad clinigol, gyda'r system iechyd genedlaethol, y rheoleiddiwr a chyrff asesu technoleg iechyd.
Mae'r ILAP wedi'i gynllunio i leihau risgiau datblygu cynhyrchion a chyflymu mynediad cleifion at feddyginiaethau a chyfuniadau dyfeisiau-cyffuriau newydd trawsnewidiol, trwy ddarparu un platfform integredig ar gyfer cydweithio.
Yn dilyn asesiad gan Banel Dethol ILAP, dyfarnwyd Pasbortau Arloesi i:
Mae clefyd Huntington yn glefyd niwroddirywiol prin, etifeddol ac yn y pen draw, yn glefyd angheuol, sy'n rhoi baich sylweddol ar y rhai yr effeithir arnynt a'u teuluoedd.
Canser yr ysgyfaint nad yw'n gell fach (NSCLC) yw'r math mwyaf cyffredin o ganser yr ysgyfaint, gan gyfrif am tua 80–85% o achosion. Mae tua 50,200 o bobl yn cael diagnosis o ganser yr ysgyfaint yn y DU bob blwyddyn.
Mae clefyd Alzheimer yn anhwylder niwroddirywiol cynyddol a'r achos mwyaf cyffredin o ddementia. Amcangyfrifir bod 982,000 o bobl yn byw gyda dementia yn y DU yn 2024, a disgwylir i'r nifer godi.
Dywedodd Dr Andrew Champion, Cyfarwyddwr Rhaglen AWTTC: "Mae dyfarnu Pasbortau Arloesi i’r tair triniaeth ymchwiliol hyn yn gam calonogol tuag at fynd i’r afael ag anghenion heb eu diwallu mewn canser yr ysgyfaint, clefyd Huntington a chlefyd Alzheimer.
“Mae AWTTC yn falch o weithio ochr yn ochr â’n partneriaid yn y DU i gefnogi’r gwaith datblygu ac asesu, gan ddod ag anghenion cleifion a GIG Cymru i’r broses gydweithredol hon. Ein huchelgais gyffredin yw helpu meddyginiaethau addawol i gyrraedd cleifion yng Nghymru a ledled y DU, wedi'u cefnogi gan dystiolaeth gadarn o ddiogelwch, effeithiolrwydd a gwerth."
Anogir cwmnïau sy'n datblygu meddyginiaethau arloesol sy'n mynd i'r afael ag anghenion cleifion heb eu diwallu ar draws pob maes therapiwtig i adolygu'r meini prawf cymhwysedd a chyflwyno cais. Mae canllawiau llawn ar gael ar wefan MHRA .
Mae ceisiadau ar gyfer y rownd nesaf o Basbortau Arloesi ar agor tan 11 Chwefror 2027.